Cerrahi ve Yoğun Bakımın Gizli Kahramanları: “Anestezi Olmasaydı Cerrahi de Olmazdı”

Cerrahi gelişmeler hiç şüphe yok ki insan ömrünün uzamasındaki en önemli etkenlerden biri. Ancak cerrahinin ve yoğun bakımın gizli kahramanları olan anestezi uzmanları ve anestezi olmasaydı bugün cerrahi de olmazdı diyen Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzmanı Prof. Dr. Hatice Türe, “Dünya Anestezi Günü” nün sağlık hizmeti alan, ameliyat olan, yoğun bakıma; o, ya da bu şekilde yolu düşen, ağrısına derman arayan her insanı ilgilendirdiğini söyledi.

Bir insanın ameliyat olabilmesi için ilk ve temel şartın “ameliyatta ağrı duymaması” diyen Prof. Dr. Hatice Türe, ameliyat olsun olmasın, “ağrının” insanın var oluşundan beri mücadele ettiği önemli bir problem olduğunu anlattı.  Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı ve  Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği Merkez Şube Başkanı Prof. Dr. Hatice Türe, “Ameliyat olsun olmasın, “ağrı” insanın var oluşundan beri mücadele ettiği önemli bir problemdir. Her ne kadar Hipokrat’a mal edilmiş olsa da, anonim bir deyim olan “Ağrıyı dindirmek, Tanrı san’atıdır” koşulu günümüzde de geçerliliğini korumakta. Ameliyat olacak tüm hastalar, ağrı çekmek istemiyor, ağrıyan yerimizi tedavi ettirmek için hepimiz uğraşıyoruz. Hekimler de, hastalarının ağrılarını tedavi edebilmek için yeni ilaçlar kullanıyor, yeni teknikler hatta yeni ameliyatlar geliştiriyor.” diye konuştu.

Modern Anestezi Çok Büyük Gelişim Yaşadı

Modern anestezinin son 30 yıl içinde çok büyük ilerleme kaydettiğini söyleyen Prof. Dr. Hatice Türe bu noktaya gelinceye kadar yaşananları ise şöyle özetledi:

“Ameliyatların tarihi çok eskilere dayansa da, modern anlamda ilaçların kullanılarak ağrısız ameliyatın mümkün olması ve bu işin organize şekilde yapılmasının tarihi 1846 yılına dayanıyor. Dünyadaki ilk modern anestezinin 16 Ekim 1846 tarihinde, Harvard’da genç bir hastaya, boynundaki tümör çıkarılırken anestezi için uyutucu ilaç veriliyor, hasta uyandığında hiçbir şey hatırlamıyor ve cerrah bunun mucize olduğunu söylüyor. Gerçekten mucize, çünkü o tarihe dek hastalar, ameliyatta ağrı çekerek, canlı canlı ameliyat ediliyorlarmış. Bir insanın canlı canlı; elleri- kolları bağlanarak kesilip biçilmesi; ameliyat olan için de, ameliyat eden için de korkunç olsa gerek.”

Bugün Güvenli Ameliyat İçin Ağrıyı Dindirmekten Fazlası Gerekiyor

Bugün tüm dünyada ve ülkemizde ameliyat sırasında ağrı çekmemize izin vermeyen, hepimize anestezi veren Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzmanlarının hastanın ağrısını dindirmekten çok daha fazlasını yaptığını anlatan Prof. Dr. Türe, görüşlerini şöyle ifade etti: “Anestezi; (an-esthesia) kelime olarak ağrısızlık ya da duyusuzluk anlamına gelir. Ama anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı hekimler, ameliyatta yalnızca hastanın ağrısını dindirmez. Çünkü, günümüzde güvenli ameliyat için, ağrıyı dindirmekten çok daha fazlasını yapmak gerekir. Hastanın tüm yaşamsal faaliyetlerinin bir bütün olarak dengede tutmak ve bu dengeyi sürdürmek şarttır. Örneğin; yeterli miktarda nefes almamız, kalbinizin vücudumuza yeterli miktarda ve tazyikte kan pompalaması, böbreklerimizin düzenli olarak kanımızı temizlemesi gibi birçok işlevin aynı anda ve birbiri ile ahenk içinde sürmesi gerekir. İşte Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzmanları tam da bu noktada, cerrahın hastayı ameliyat edebilmesi için, hastanın bütün organlarının çalışma düzenini takip ve gereğinde de tedavi eder. Bu grup hekimler ameliyathanede hastalara anestezi verip, ameliyat olmalarını sağlarken, yoğun bakımda hastaları hayata döndürmek için –reanimasyon hizmetini de gerçekleştirir. Yeniden canlandırma anlamına gelen “reanimasyon”; ameliyathanede ve yoğun bakımda uyutup-uyandırma, ya da öle yazarken yeniden hayata döndürme işlerinin hepsini kapsar. Ağrı kliniklerinde yapılan ağrı tedavileri de bu gelişmelerin parçasıdır.”

“Tüm İnsanlığın Günü”

Tüm bu öneminden dolayı “Dünya Anestezi Günü” nün Anesteziyoloji ve Reanimasyon camiasının yanında sağlık hizmeti alan, ameliyat olan, yoğun bakıma; o, ya da bu şekilde yolu düşen, ağrısına derman arayan her insanı ilgilendirdiğini ifade eden Prof. Dr. Hatice Türe, “Bu tarih hekimler için değil, asıl bu hizmeti alan insanlar için önemli bir dönüm noktasıdır. Anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanları, teknisyenleri, hemşireleri, personelleri ise bunun için tüm insanlara yardım etmeye çalışan sağlık ordusudur. Hep Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzmanlarının “Anestezi Günü” kutlanır ama aslında “tüm insanlığın anestezi günü kutlu olsun” demek gerekir.  Çünkü “Ne mutlu ki ameliyat olurken ağrı çekmiyorsunuz”... “Ne harika ki zorlu ameliyatlardan artık sağ salim çıkabiliyorsunuz”...“Ne mutlu ki yoğun bakımlar ve oralarda sizi hayata döndürmeye çalışan gönüllüler var”... “Ne şanslısınız ki ağrı kliniklerinde ağrınızı dert edinen, dert alan’larınız var!”...” diye sözlerini tamamladı.