Panik atak, beklenmedik bir anda ve ani bir şekilde ortaya çıkan yoğun korku, endişe veya rahatsızlık nöbetidir. Genellikle birkaç dakika süren bu atak, kişinin ciddi bir tehdit ya da tehlikeyle karşı karşıya olduğuna dair bir hisse kapılmasına neden olur, ancak ortada gerçek bir tehlike yoktur. Panik ataklar sırasında yaşanan korku o kadar yoğun olabilir ki, kişi kontrolünü kaybedeceğini, bayılacağını ya da öleceğini düşünebilir. Fiziksel belirtilerle birlikte gelir ve genellikle kalp krizi ya da ciddi bir sağlık sorunu gibi yanlış yorumlanabilir. Panik ataklar, bazen bir kez yaşanabilir, ancak sıklıkla tekrarlayan bir durum haline gelebilir.
Bu durumda, kişiye "panik bozukluk" tanısı konulabilir.
Panik bozukluğu olan bireyler, sürekli olarak bir sonraki panik atağın ne zaman geleceği konusunda endişelenirler ve bu durum, sosyal hayatlarını, iş performanslarını ve genel yaşam kalitelerini olumsuz yönde etkileyebilir. Ayrıca panik ataklar, depresyon ve anksiyete bozuklukları gibi diğer ruh sağlığı sorunlarıyla birlikte de görülebilir. Bu atakların sıklığı ve şiddeti kişiden kişiye değişiklik gösterir, ancak genel olarak büyük bir rahatsızlık yaratır.
Panik ataklar, hem fiziksel hem de duygusal belirtilerle kendini gösterir. Belirtiler aniden ortaya çıkar ve genellikle birkaç dakika içinde doruk noktasına ulaşır. Panik atak sırasında en sık görülen belirtiler şunlardır:
Panik atakların neden olduğu tam olarak bilinmemektedir, ancak bir dizi biyolojik, psikolojik ve çevresel faktör bu durumu tetikleyebilir. Panik ataklara neden olan başlıca etkenler şunlardır:
Panik atakların tedavisinde iki temel yöntem kullanılır: psikoterapi ve ilaç tedavisi. Bu iki tedavi yöntemi, birlikte ya da ayrı ayrı uygulanabilir ve kişinin durumuna göre özelleştirilebilir.
Panik atak tedavisinde en yaygın kullanılan yöntemler şunlardır:
BDT, panik atakları tedavi etmede oldukça etkili bir psikoterapi yöntemidir. Bu terapi, kişinin panik atağı tetikleyen olumsuz düşünce kalıplarını tanımasına ve bu düşünceleri değiştirmesine yardımcı olur. Kişi, panik atağı başlatan düşüncelerle nasıl başa çıkacağını öğrenir ve bu sayede atakların sıklığı ve şiddeti azalır.
Bu terapi yöntemi, kişinin korkularıyla yüzleşmesini sağlar. Kişi, panik atak sırasında kaçındığı durumlardan ya da nesnelerden kontrollü bir şekilde maruz bırakılır. Bu sayede korkuların üstesinden gelmeyi öğrenir.
Antidepresanlar ve anksiyolitikler, panik bozukluk tedavisinde yaygın olarak kullanılan ilaçlardır. Bu ilaçlar, beyin kimyasallarını dengeleyerek panik atakları kontrol altına alır. Ancak ilaçlar yalnızca doktor kontrolünde kullanılmalıdır.
Düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı bir diyet uygulamak, uyku düzenine dikkat etmek ve stres yönetimi tekniklerini öğrenmek panik atakların sıklığını ve şiddetini azaltabilir.
Panik atak anında yapılabilecek bazı adımlar, durumu yönetmeye ve rahatlamaya yardımcı olabilir. İşte panik atak sırasında uygulanabilecek bazı yöntemler:
Nefes Alışverişini Kontrol Etme:
Yavaş ve derin nefes almayı deneyin. Burnunuzdan derin bir nefes alın, birkaç saniye bekleyin ve ardından ağzınızdan yavaşça verin. Bu yöntem, kalp atış hızınızı yavaşlatabilir ve sakinleşmenize yardımcı olabilir.
Kasları Gevşetme:
Vücudunuzdaki kasları sırayla gevşetin. Ayak parmaklarınızdan başlayarak, bacak, karın, kollar ve yüz kaslarına kadar her kas grubunu gevşetin. Bu, stresin azalmasına yardımcı olabilir.
Şu Anı Yaşama:
Kendinize, o an neler hissettiğinizi, gördüğünüzü ve duyduğunuzu hatırlatın. Çevrenizdeki nesneleri, sesleri veya hisleri gözlemleyin. Bu, panik atak sırasında gerçekliğinizi yeniden kazanmanıza yardımcı olabilir.
Pozitif Düşünceler:
Kendinize olumlu ve gerçekçi cümleler tekrarlayın. "Bu sadece bir panik atak ve geçecek." gibi cümleler, zihninizi sakinleştirmeye yardımcı olabilir.
Hareket Etme:
Mümkünse kısa bir yürüyüş yapmayı deneyin. Yürümek, endorfin salgılar ve panik atak sırasında kaygınızı azaltabilir.
Farklı Bir Şeye Odaklanma:
Panik atak sırasında dikkatinizi dağıtacak bir şeyler yapın. Sevdiğiniz bir şarkıyı dinlemek, bir film izlemek veya bir kitap okumak gibi faaliyetler, panik hissinizi azaltabilir.
Güvende Hissetme:
Kendinizi güvende hissettiğiniz bir yere gidin. Mümkünse, güvendiğiniz bir kişiyle birlikte olun.
Destek İsteme:
Eğer yalnızsanız, güvendiğiniz bir arkadaşınıza veya aile üyesine ulaşın. Konuşmak ve destek almak, durumu daha yönetilebilir hale getirebilir.
Uzman Desteği:
Eğer panik ataklarınız sık sık tekrarlıyorsa veya hayatınızı etkiliyorsa, bir uzmandan yardım almak önemlidir. Terapi ve/veya ilaç tedavisi, durumu yönetmeye yardımcı olabilir.
Panik atak sırasında bu adımları denemek, kişisel deneyime bağlı olarak etkili olabilir. Herkesin durumu farklı olduğu için, hangi tekniklerin sizin için işe yaradığını keşfetmek önemlidir.
Panik atak sırasında yapılabilecek bazı stratejiler, atakların kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir. İşte panik atakla başa çıkmak için bazı yöntemler:
Panik atak yaşayan kişilerin deneyimleri genellikle oldukça yoğun ve korkutucudur. Bu kişiler, aniden başlayan ve birkaç dakika içinde şiddetlenen fiziksel ve duygusal belirtilerle başa çıkmak zorunda kalırlar. Çoğu kişi, yaşadıkları panik atakları kontrol kaybı, ölüm korkusu, hatta çıldırma duygusuyla ilişkilendirir. Bu korku dolu anlar, bedenin sanki bir tehlike altındaymış gibi tepki vermesine neden olur, bu da kişinin hem bedensel hem de zihinsel olarak aşırı bir stres yaşamasına yol açar. İşte panik atak yaşayanların kendi sözleriyle deneyimledikleri duygular:
Gece panik atakları yaşayan insanlar, uykudan aniden büyük bir korku ve endişe içinde uyanmanın ne kadar korkutucu olduğunu anlatırlar. Uykunun en rahatlatıcı anında bile panik atak geçirebilmek, kişinin hem fiziksel hem de zihinsel olarak tükenmesine yol açabilir. İşte gece panik ataklarıyla ilgili bazı yorumlar:
Panik atak yaşayan insanlar, bu deneyimle ilgili birçok benzer duygu ve durumla karşılaşabilirler. İşte panik atak yaşayan bireylerin ortak noktalarından bazıları:
Gece panik atakları, kişi uykudayken aniden başlayan ve genellikle kişinin korku içinde uyanmasına neden olan ataklardır. Bu durum, özellikle kişinin uyku kalitesini olumsuz etkileyebilir. Gece panik atak belirtileri şunlardır:
Gece panik atakları, genellikle gün içinde stresli olan ya da anksiyete bozukluğu olan kişilerde daha sık görülür.
Anksiyete ve panik atak belirtileri benzerdir, ancak bazı önemli farklar vardır:
Her iki durumda da, psikolojik destek almak önemlidir. Hem anksiyete hem de panik ataklar, profesyonel yardım ile yönetilebilir.
Bu içerik Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.
”
Alo Yeditepe
Video içeriği