HIV Pandemisini Önlemenin Yolu da Farkındalıktan Geçiyor

Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Tıbbi Mikrobiyoloji Uzmanı "1 Aralık Dünya AIDS Günü" nedeniyle AIDS ile mücadele için toplumsal farkındalığın artırılması hususunda önemli bilgileri paylaştı. 

1 Aralık tarihinde, ülkemizde ve tüm dünyada toplumun AIDS ile ilgili bilincini artırmak ve etkin mücadele edilebilmesine katkı sağlamak amacıyla ‘’Dünya AIDS Günü’’ olarak etkinlikler düzenlenmektedir. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Tıbbi Mikrobiyoloji uzmanı, her yıl Dünya Sağlık Örgütü tarafından bu konuda yeni bir temaya vurgu yapıldığını ve 2022 yılının temasının  "Eşitleştir" olduğunu söyledi.

AIDS ile mücadele için toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğinin altını çizen Tıbbi Mikrobiyoloji uzmanı konuyla ilgili önemli bilgiler verdi:

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 2021 yılı sonu itibariyle HIV ile enfekte 40 milyona yakın insan yaşamaktadır ve bunların yarıdan fazlası Afrika ülkelerindedir. Yeni enfeksiyonlar özellikle iki yaş grubu arasında yoğunlaşmaktadır; birincisi genç yaş (15-25) ve diğeri ileri yaş (65 yaş üstü). Her yıl yaklaşık 1.5 milyon kişi HIV’le enfekte olurken, mevcut HIV (+) kişilerin arasından 500.000 kadarı HIV’in neden olduğu hastalıklar nedeniyle ölmektedir. HIV etkili bir aşısı olmayan bir virüstür. Bu nedenle virüsün yayılmasını önlemede bulaş yollarının bilinmesi ve koruyucu önlemler önemlidir.

Yurdumuzda ilk vakanın tanısı 1985 yılında konulmuştur. O tarihten beri yaklaşık 30.000 kişide HIV tanısı doğrulanmıştır. Kayıtsız vakaların bu rakamın çok daha üstünde olduğu tahmin edilmektedir. Yeni vakaların saptanma oranı artarak devam etmektedir. Türkiye’de HIV bulaşı en sık (%50) cinsel yolla gerçekleşmektedir. Her 5 HIV vakasının 4’ü erkek, 1’i kadın olup, tüm vakaların 1/5 kadarı yabancı uyrukludur.

Küresel AIDS Stratejisine göre 2030 yılı sonuna kadar AIDS’in sona erdirmesi hedeflenmiştir. Ancak COVID-19 pandemisi nedeniyle son yıllarda HIV ile mücadele programı aksamıştır. Önlemlere uyum ve tedaviye erişim gibi konulardaki eşitsizlikler nedeniyle yeni vakalar ve AIDS nedeniyle yaşanan kayıplar artacaktır. Her yıl Dünya Sağlık Örgütü tarafından bu konuda yeni bir temaya vurgu yapılmaktadır. Bu yılın teması "Eşitleştir" olmuştur. HIV/AIDS ile ilgili eşitsizlikleri gidermeye yönelik eylemlerin planlanması önemlidir. Bizim ülkemizde de yeni HIV tanısı alanlar arasında gençler çoğunluktadır. Toplumda HIV’ in bulaşma yolları ile ilgili bilgi yetersizliği ve HIV pozitif kişilerin toplum tarafından damgalanması nedeniyle tanı için sağlık kuruluşlarına başvurmamaları vaka sayısının artışının başlıca nedenleridir. HIV yayılımını durdurmak için bilgilendirme, tanı ve tedavi olanaklarının yaygınlaşması gibi konularda eşitliğe işbirliğine ihtiyaç vardır.