Menenjit, beyin ve omuriliği çevreleyen zarların iltihabı olarak tanımlanır. Menenjit hastalığı genellikle bakteri, virüs ve parazit kaynaklıdır ancak yaralanma, kanser, ilaçlar da menenjit gelişimini tetikleyebilir. Her yaş grubundan insanı etkileyebilir, akut veya kronik olarak seyredebilir. Akut menenjitte belirtiler aniden ortaya çıkar ve nispeten daha kısa sürer. Kronik menenjitte belirtiler yavaş yavaş ortaya çıkar ve yıllarca sürebilir. Birçok risk faktörüne sahip menenjit hastalığı ciddi komplikasyonları beraberinde getirebilir. “Menenjit nedir?” hakkında daha fazla bilgi almak istiyorsanız yazının devamını okuyabilirsiniz.
Menenjit beyin ve omuriliği koruyan meninksin iltihaplanması ve şişmesidir. Meninks beyin ve omuriliğin etrafını saran üç tabakalı bir zardır. Beyin zarı olarak da bilinen meninks merkezi sinir sistemi elemanları olan beyin ve omuriliği yaralanmalardan koruyan bir yapıdır. Ayrıca merkezi sinir sistemi dokularına kan taşıyan kan damarları için destek görevi görür. Meninks enfeksiyon ve enfeksiyon dışı sebeplere bağlı olarak iltihaplanabilir. Enfeksiyonlu menenjit türleri bakteriyel, viral, paraziter ve mantar menenjiti şeklindedir. Bakteriyel, viral, paraziter ve mantar menenjiti bulaşıcı özellik gösterir. Enfeksiyon dışı menenjit türleri ise otoimmün, karsinomatöz, ilaç kaynaklı ve travma sonrası menenjit olarak bilinir.
Menenjit belirtileri birkaç saat ilâ birkaç gün içinde ortaya çıkabilir. Yetişkinlerde menenjit belirtileri arasında genellikle şunlar yer alabilir:
2 yaşından büyük çocuklarda menenjit belirtileri çoğunlukla yetişkinlerde olduğu gibi görülür. Bebeklerde menenjit belirtileri ise yetersiz beslenme, yüksek ateş, kusma, aşırı uyku hali , sinirlilik ve ağlama krizleri, başın üst kısmındaki yumuşak dokuda şişlik, hareket ve tepkilerde yavaşlama şeklinde olabilir.
Enfeksiyon kaynaklı menenjit çeşitli mikroorganizmalara bağlı olarak gelişme gösterebilir. Bunlar başlıca şu şekildedir:
Enfeksiyon dışı menenjitler ise NSAID ve antibiyotik ilaçlar, beyin ve kafa travması, romatoid artrit gibi otoimmün hastalıklar ve kanser nedeniyle ortaya çıkabilir.
Menenjit acil müdahale gerektiren ciddi bir tıbbi durumdur. Menenjit tedavisi hastalığın nedenine göre belirlenir. Menenjit çeşitleri ve tedavi yöntemleri şu şekilde sınıflandırılabilir:
Menenjit hastalığının kendisi bulaşıcı değildir. Menenjit, enfeksiyona yol açabilen mikroorganizmalardan kaynaklanıyorsa bulaşıcı özellik gösterir. Enfeksiyona yol açan mikroorganizmalar bakteri, virüs, mantar ve parazitler olarak kabul edilebilir. Menenjit kişiden kişiye bulaşabilen bakteriyel ve viral hastalıklar yoluyla bulaşabilir. İnsan burnu ve boğaz salgıları, hapşırma, öksürme, doğum ve dışkı yoluyla bulaşabilen bakteri ve virüsler çeşitli hastalıklara sebep olarak bulaş gerçekleştirebilir. Mikroorganizma bulaşan yiyecek ve içecekler, ortamda solunan hava, çeşitli yüzeyler, ellerin iyice dezenfekte edilmemesi, el sıkışma, öpüşme ve tokalaşma gibi faktörler menenjite neden olan mikroorganizmaların bulaşma yollarından olabilir.
Menenjit ölümcül olabilen ciddi bir sağlık sorunudur. Özellikle bakteriyel menenjit acil tıbbi tedavi gerektirir ve tedavi zamanında sağlanamazsa hayati tehlike yaratabilir. Ölümcül sonuçlar dünya genelinde farklılık göstermektedir ve düşük gelirli ülkelerde daha yüksektir. Bakteriyel menenjit riski altındaki yetişkin ve bebeklerde menenjit aşısı takibi, enfeksiyon bulaş yollarına ve kişisel hijyene dikkat edilmesi, enfekte yüzeyler ve gıdalardan uzak durulması menenjit gelişimine engel olabilir. Bununla birlikte menenjit riski altındaki kişilere acil tedavi ve takip sağlanmalıdır.
Menenjit aşısı tıbbi müdahale gerektirmeyen birtakım yan etkilere sahip olabilir. Bu yan etkiler genellikle hafiftir ve birkaç gün içinde kendiliğinden düzelir ancak bazı kişilerde ciddi reaksiyonlar da kendini gösterebilir. Menenjit aşısı yan etkileri enjeksiyon bölgesinde aşağıdaki şekillerde olabilir:
Ek olarak titreme, hareket zorluğu, baş ağrısı, ateş, eklem ve kas ağrısı, mide bulantısı ve kusma, yorgunluk, ishal gibi yan etkiler ortaya çıkabilir.
Menenjit hastalığı mikroorganizmalar, yaralanma ve travmalar, ilaç ve birtakım hastalıklara bağlı olarak gelişen beyin-omurilik zarı iltihaplanmasıdır. Merkezi sinir sistemini oluşturan beyin ve omurilik hayati organlardır ve meninks tarafından korunmaktadır. Bu organları çevreleyen meninks zarı herhangi bir sebepten dolayı zarar görerek iltihaplandığında birtakım sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Erken teşhis ve tedavisi sağlanmayan menenjit sinir sistemi başta olmak üzere birçok organ sistemlerinde hasar bırakabilir. Tedavi edilmeyen menenjit komplikasyonları arasında işitme ve görme kaybı, öğrenme güçlüğü, hafıza problemleri, yürüme ve diğer hareketlerde zorluk, nöbetler, böbrek yetmezliği, sepsis, kafa içi basıncı artışı ve beyinde sıvı birikmesi yer alabilir.
“Menenjit nasıl bulaşır?” sorusuna yanıt olarak mikroorganizmaların çeşitli yollarla kişiden kişiye taşınması cevabı verilebilir. Menenjit geçirenler diğer insanlara bakteri, virüs, mantar gibi mikroorganizmaları bulaştırabilir ancak bu durum sık ve uzun süreli yakın temaslar ile mümkün olabilir. Ayrıca menenjite neden olan bakteri ve virüsler bazı kişilerin boğaz ve burun mukozasında bulunsa bile kişiyi hasta etmeyebilir. Menenjite yol açan bakteri ve virüsler genel olarak hapşırma, öksürme, öpüşme, sık ve uzun süreli yakın temasta bulunma, kişisel eşyaların ortak kullanılması, enfekte olmuş yiyecek ve içecekler aracılığıyla kişiden kişiye bulaşabilir.
Menenjit her yaş grubunda insanı etkileyebilir ancak bazı risk faktörleri menenjite yatkınlığı arttırabilir. Temel olarak 5 yaşından küçük ve 65 yaşından büyük bireylerin menenjit geliştirme riski daha yüksek olabilir. Bunun yanı sıra bazı fizyolojik özellikler, sağlık sorunları, yaşam tarzı alışkanlıkları menenjit riskini artırabilir. Başlıca şu durumlarda menenjit oluşma riski daha yüksek olabilir:
Menenjit hastalığının çoğu türünde iyileşmek mümkündür. Erken tanı ve tedavinin iyileşmede payı büyüktür. Bakteriyel menenjit menenjit türleri arasında en ciddi ve ölümcül olanıdır. Bu nedenle acil tıbbi müdahale gerektirir. Hastalığın altta yatan nedeninin tespit edilmesi ve ona yönelik tedavi yöntemleri seçilmesi gerekir. Hastalığın iyileşme süreci altta yatan neden, semptomların şiddeti, tedavinin ne zaman başladığına bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Hızlı tedavi ile hastalar tamamen iyileşebilir. Bazı durumlarda iyileşme dönemi uzun sürebilir. Tıbbi müdahale ve bakımın yanı sıra evde bakım süreci olabilir.
Menenjit kişinin yaşı, fizyolojik durumu, bağışıklık sistemi, yaşadığı coğrafya ve diğer sağlık sorunlarından etkilenebilir. Yenidoğanlar tüm yaş grupları arasında en riskli grup olarak kabul edilebilir. Bu bebeklerde bağışıklık sistemi çocuk ve yetişkinlere göre daha az gelişmiş olduğundan risk yüksektir. Özellikle yenidoğanlar sıklıkla B grubu streptokok enfeksiyonuna maruz kalmaktadır. Daha büyük çocuklar ve genç yetişkinler ise sıklıkla meningokok, pnömokok ve Haemophilus influenzae enfeksiyonu açısından risk altında olabilir. Yetişkinlerde bakteriyel menenjit vakalarının çoğu meningokok ve pnömokok enfeksiyonlarından kaynaklanır. Yetişkin grubu arasında 65 yaş ve üzeri kişiler için menenjit riski yüksek olabilir. Genellikle bağışıklık sistemi zayıflamış, kalabalık ortamlarda sık bulunan, bazı kimyasallara maruz kalan ve bazı sağlık sorunları olan kişilerde menenjit sık görülebilir. Dalak yokluğu, orak hücreli anemi, HIV, kronik enfeksiyonlar, kronik kalp, böbrek, karaciğer, solunum yolu ve nörolojik hastalıklar bu sağlık sorunları arasında yer alabilir.
Menenjit bakteri, virüs, parazit ve mantar kaynaklı olduğunda kişiden kişiye bulaşma gösterebilir. Bazı bireylerde hafif düzeyde semptoma neden olurken bazılarında ise şiddetli semptomlar görülebilir. Belirtiler aniden veya uzun sürede yavaş yavaş gelişebilir ancak menenjit hayatı tehdit eden bir hastalık olduğundan belirtilerin görüldüğü andan itibaren acil tıbbi müdahaleye başvurulmalıdır. Yaygın olarak ateş, ense sertliği, baş ağrısı, kafa karışıklığı, mide bulantısı ve kusma, ışığa karşı hassasiyet, deri döküntüsü, enerji düşüklüğü, uyku hali olarak kendini gösterebilir. Daha az yaygın olarak nöbetler, uzuvlarda güçsüzlük ve koma olarak karşımıza çıkabilir.
Menenjit etkenleri hastalığın gidişatı ve iyileşme sürecini etkileyebilir. Genellikle virüslerden kaynaklanan menenjit yaklaşık bir veya birkaç hafta içinde kendiliğinden iyileşme eğilimindedir. Bunun aksine daha ciddi bir tablo olan bakteriyel menenjit birkaç hafta ilâ birkaç ay boyunca devam edebilir. Mantar kaynaklı menenjit de benzer bir tablo göstererek uzun süre seyir gösterebilir. Kronikleşen menenjit aylar ve hatta yıllar boyu sürebilir.
Menenjite neden olan enfeksiyonlardan korunmak menenjite karşı da bir koruma sağlayabilir. Menenjit her zaman önlenebilir bir hastalık değildir ama enfeksiyonların önlenmesi mümkün olabilir. Menenjitten korunma yöntemi olarak şunlar uygulanabilir:
Menenjit hastalığı oldukça şiddetli olabilen baş ağrısına neden olabilir. Ani ve şiddetli bir şekilde ortaya çıkabilen bu ağrısı başın tamamını sarabilir. Bununla birlikte ağrı boyun, sırt ve diğer vücut bölgelerine yayılabilir. Baş ağrısı boyun tutulması ya da ense sertliği ile birlikte görülebilir. Boynu bazı açılarda hareket ettirmek çok zorlayıcı olabilir. Menenjit baş ağrısı bilinç bulanıklığı, mide bulantısı ve kusma, yorgunluk gibi ek semptomları beraberinde getirebilir. Menenjitin neden olduğu baş ağrısı bazı kişilerde daha hafif seyredebilir.
Menenjit tanısı için birden fazla yöntem kullanılabilir. Kan ve idrar tahlili, beyin-omurilik sıvısı analizi, MR ve bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme testleri, boğaz sürüntü analizi teşhiste kullanılan yöntemlerdir. Bu tanı yöntemlerinin ne için kullanıldığı ise şu şekilde verilebilir:
Menenjit hastalarında deri döküntüleri yaygındır ancak diğer klinik semptomlar ve testlerle birlikte değerlendirilmelidir. Cilt belirtileri ve pigmentasyon değişiklikleri farklı menenjit türleri ile ilişkilendirilebilir. Rocky Mountain lekeli humması ve meningokok tipik olarak el, ayak ve bileklerde kızarıklık ve leke olarak görülmeye başlar, deri altı kanamaları oluşabilir. Bu döküntü hızla yayılabilir, zamanla kırmızı, mor veya kahverengi lekelere dönüşebilir.
Herpes simpleks ve varisella zoster virüsü içi sıvı dolu kabarcıklar ve kızarıklıklar şeklinde yayılabilir. Herpes simpleks virüsü menenjit döküntüsü daha çok kümeler halinde ortaya çıkar. Genital organlar, ağız mukozası ve gövdede deri döküntülerine neden olabilir. Varisella zoster virüsü sinir köklerinin etkilendiği deri bölgelerinde meydana gelebilir. Batı Nil ve ECHO virüsü deride hem düz ve renk değişikliği şeklinde hem de kabarcıklar halinde görülebilir. Lyme hastalığının etkilediği menenjit vakalarında ise deri döküntüsü kızarık bir nokta ve etrafını saran çember şeklinde görülebilir.
Menenjit beyin iltihabı değildir. Beyin iltihabı “ensefalit” olarak bilinen bir sağlık sorunudur. Menenjit ise beyin ve omuriliğin etrafını saran zarların iltihabıdır. Her iki sağlık sorunu da hayati tehlike taşımaktadır ve acil tıbbi müdahale gerektirir. Menenjit ve ensefalit benzer bulgular gösterebilir ve her yaş grubunda görülebilir. Bağışıklık sistemi zayıflamış hastalarda menenjit ve ensefalit görülme riski yüksektir.
Menenjit hastalığı enfeksiyonun kaynağına, semptomların şiddetine, teşhis ve tedavinin zamanına bağlı olarak birtakım komplikasyonlar geliştirebilir. Bu komplikasyonlar genel olarak uzun süreli ve ciddi şekilde seyredebilir. Menenjitin yol açtığı ciddi komplikasyonlar arasında yer alan bazı durumlar:
Manyetik rezonans (MR) tek başına menenjitin kesin tanısını sağlamasa da menenjite işaret eden bulguların tespitini yapabilir. Beyin ve omuriliğin ayrıntılı görüntüsünü çıkaran MR enfeksiyon olup olmadığını gösterebilir. İltihaplanan meninksler şiş ve daha kalın olarak görülebilir, anormallikler tespit edilebilir. Tek başına teşhis koymada yeterli değildir ve diğer testler ile birlikte yorumlanmalıdır.
Ense sertliği veya boyun tutulması menenjitin önemli bulgularından biridir. Boyun büküldüğünde veya hareket ettirildiğinde beyin ve omuriliği çevreleyen zarlar da gerilir. Bu zar yani meninks iltihaplandığında boyun bölgesindeki iltihaplı sinir kökleri de gerilir. Bu gerilme kas spazmı şeklinde ortaya çıkabilir ve ense sertliği olarak adlandırılır. Kafayı ve boynu çevirirken ve öne eğerken şiddetli bir sertlik olarak hissedilir. Bazı durumlarda kafatasının kökünden sırtın üst bölgesine kadar uzanan zonklayan derin bir ağrı şeklinde olabilir.
Menenjitin kesin teşhisi beyin-omurilik sıvısı (BOS) analizi ile yapılır. BOS analizi için “lomber ponksiyon” yani belden sıvı alma prosedürü uygulanır. Beyin-omurilik sıvısı değerlendirmesinde beyaz kan hücresi sayımı, glukoz, protein ve kültür analizi, mikroorganizma tespiti için gram boyama yapılır. Bu sıvının incelenmesi menenjite yol açan mikroorganizmanın tespitinde önemli bir yöntemdir.
Kişinin tıbbi ve aile öyküsü alındıktan sonra fiziksel muayene yapılabilir. Fiziksel muayenede ense sertliği, ışığa duyarlılık, ateş, konsantrasyon güçlüğü, nöbet, hareket kabiliyeti ve cilt döküntüleri gibi bulguların olup olmadığına bakılır. Tek başına fiziksel muayene yeterli olmadığından çeşitli tanı yöntemlerine başvurulabilir. Muayene kapsamında kan ve idrar tahlilleri, beyin-omurilik sıvısı analizi, tomografi ve MR gibi görüntüleme yöntemlerine başvurulabilir.
Menenjit sonrası davranış bozuklukları bazı vakalarda kendini gösterebilir. Yetişkinlerde menenjit sonrası genel olarak sosyal izolasyon, güvensizlik, anlaşılamama duygusu, fobi edinme, tıbbi işlemlere karşı korku, topluma uyum sağlamakta zorluk, kırılganlık ve travma ortaya çıkabilir. Menenjit çocuklarda ise dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu (DEHB), otizm spektrum bozuklukları, duygusal ve davranışsal bozukluklar vb. etkiler bırakabilir.
Viral menenjit genellikle kendiliğinden iyileşme gösteren ve özel bir tedavi gerektirmeyen menenjit türüdür. Bunun aksine bakteriyel, paraziter ve mantar menenjiti acil tıbbi müdahale gerektirir ve kendiliğinden iyileşmesi riskli olabilir. Hafif viral menenjit hastalarının çoğu yedi ilâ on gün içinde iyileşme gösterebilir. Ancak ağır viral menenjit gerekli görüldüğü takdirde tıbbi müdahale gerektirebilir. Viral menenjit iyileşme sürecinde istirahat, bol sıvı tüketimi, yeterli ve dengeli beslenme ile desteklenebilir.
Menenjit hastasıyla temas eden kişi mutlaka uzman sağlık personellerine başvurmalıdır. Her menenjit türü bulaşıcı değildir ancak yine de takip ve izlem gerekli olabilir. Özellikle meningokok, pnömokok, tüberküloz, Haemophilus influenzae gibi bakteriyel enfeksiyonlara maruziyet için aşı ve önleyici antibiyotik tedavisi önerilebilir. Meningokok, pnömokok ve Haemophilus influenzae bakterilerine karşı geliştirilen aşılar iyi bir korunma yöntemidir. Meningokok enfeksiyonu olan hastalarla temas eden kişilere bakterilerin hastalık geliştirmesini ve başkalarına bulaşmasını önlemek amacıyla maruziyet sonrası profilaksi yani antibiyotik uygulanabilir.
Bakteriyel menenjit bulguları genellikle enfeksiyona maruz kaldıktan sonraki 24 saat içinde aniden ortaya çıkabilir. Mantar menenjiti bulguları günler veya haftalar içinde yavaş yavaş kendini gösterebilir. Viral menenjit enfeksiyonunun ilk 24-48 saatinde birtakım bulgular ortaya çıkmaya başlayabilir. Bazı hastalarda şiddetli bir şekilde kendini gösterirken bazılarında ise sessiz ilerleyebilir.
Menenjitten korunmak için bazı uygulamalar ve yaşam tarzı alışkanlıkları üzerinde durulabilir. Bakteriyel menenjitten korunmak amacıyla önerilen en koruyucu yöntem aşı uygulamasıdır. Menenjit riski altında olan kişiler için geliştirilmiş aşılar uygulanabilir. Bunun yanı sıra el hijyenine dikkat edilmeli, kişisel eşyalar paylaşılmamalı, öksürme ve hapşırma esnasında dikkat edilmeli, kalabalık ortamlarda sık sık bulunulmamalı, menenjit hastaları ile yakın temasta bulunmamalıdır.
Menenjit hastalığı hemen hemen her yaş grubunda görülebilir. 5 yaşından küçük çocuklarda, yenidoğanlarda ve 65 yaş üzeri yetişkinlerde menenjit gelişme riski daha yüksek olabilir. Bu kişilerin bağışıklık sistemi henüz gelişmemiş veya zayıflamış olabilir, vücutları çeşitli hastalıklara karşı açık olabilirler. Dolayısıyla vücut enfekte olmaya yatkın hale gelebilir. Özellikle hâlihazırda var olan ciddi enfeksiyonlar ve sağlık sorunları menenjit gelişimine katkıda bulunabilir.
Menenjit akut veya kronik olarak seyredebilen bir sağlık sorunudur. Akut tip menenjit aniden ortaya çıkar ve daha kısa süreli olarak görülebilir. Kronikleşen menenjit aylar ve hatta yıllar boyu devam edebilir. Menenjitin altta yatan nedeni bu süreci etkileyebilir. Erken teşhis ve tedavisi sağlanan menenjit tipleri geçici olarak görülebilir.
Menenjit risk grubu yenidoğanlar, yaşlılar, bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler, bağışıklık sistemini baskılayan ilaçları kullananlar, kalabalık ortamlarda bulunanlar, kronik sağlık sorunu olan kişiler, doğuştan gelen anomali ve engele sahip olanlar, aşısı yapılmamış kişiler, hamile kadınlar, alkol kullanım bozukluğu olanlar, menenjit salgını yüksek olan endemik bölgelere seyahat edenler, beyin zarları travmatik veya cerrahi olarak yırtılan kişileri kapsayabilir.
Menenjit tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlar oluşturabilir, hayati tehlikeye yol açabilir. Tedavi edilmeyen bazı menenjit tipleri ölümcül sonuçlar gösterebilir. Acil tıbbi müdahale, erken tanı ve tedavi menenjit için kritik bir yere sahiptir. Ciddi komplikasyonlar arasında hafıza sorunları, görme ve işitme kaybı, yürüme ve denge güçlüğü, nöbetler, şok, böbrek yetmezliği, beyin hasarı, beyinde sıvı birikmesi, kafa içi basıncın artması, motor sinirlerde aksaklıklar yer alabilir. Solunum merkezinde ve beyinde ciddi hasar bırakan menenjit entübe olmayı gerektirebilir.
Erken ve hızlı tedaviler ile menenjit tamamen iyileşebilir ancak tamamen iyileşmek zaman alabilir. Bazı enfeksiyon tipleri kendiliğinden ve hayati tehlike olmadan iyileşebilirken bazı durumlarda ise özel tedavi prosedürleri ve takip gerekebilir. Her menenjit vakası tamamen iyileşemeyebilir. Kişinin yaşı, sağlık sorunları, fizyolojik durumu, aile öyküsü, menenjitin türü iyileşme sürecini etkileyen başlıca etmenlerdir.
Türkiye’de menenjit vakaları görülse de salgın düzeyinde değildir. Okul, kreş vb. toplu ortamlarda zamanla menenjit vakaları artış gösterebilmektedir. Ancak geniş çaplı menenjit salgınları görülmemektedir.
Menenjit hızlı ve erken teşhisi gerektiren acil bir durumdur. Menenjit şüphesi bulunan kişilerin ilgili bir sağlık kuruluşuna başvurması önerilir. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri`nde menenjit teşhis ve tedavi hizmetleri yürütülmektedir.
Menenjit diğer adı “spinal menenjit” olarak kabul edilebilir. Ayrıca “beyin zarı iltihabı” veya “beyin ve omurilik zarı iltihabı” olarak da bilinir.
Menenjitin ilk belirtileri tipik olarak gribe benzer olabilir. Birkaç saat veya birkaç gün içinde görülen ilk belirtiler arasında ateş, mide bulantısı ve kusma, baş ağrısı, yorgunluk, iştahsızlık, uykulu olma hali ve konsantrasyon güçlüğü olarak karşımıza çıkabilir. Bu nedenle görmezden gelinebilir ancak menenjit şüphesi durumunda mutlaka ilgili bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Menenjit hastalığının kendisi bulaşıcı değildir. Menenjite yol açan asıl sebepler bulaşıcı özellik gösterebilir. Bakteri, mantar, virüs ve parazitler bulaşıcı menenjite yol açabilen mikroorganizmalardır. Bu mikroorganizmaların ve yarattığı enfeksiyonların bulaşması için enfekte insanlarla sık ve uzun süreli temasta bulunmak gerekir ancak bazı bireylerin fizyolojik durumu ve sağlık sorunları enfeksiyonun bulaşını daha kolay hale getirebilir.
Menenjit beyin ve omurilik zarlarına zarar verdiğinden başlıca beyin, omurilik ve dokulara giden sinirleri etkileyebilir. Menenjitin tipi ve şiddetine göre el, ayak, kollar ve bacaklar, boyun, sırt, mide, çeşitli kas grupları, beyin ve omurilik, gözler, cilt ve böbrekler etkilenebilir. Ayrıca altta yatan nedene bağlı olarak üst ve alt solunum yolları, kalp, karaciğer ve bağırsaklara vurabilir. Bazı vakalarda vücut daha kısıtlı etkilenebilirken bazılarında neredeyse çoğu sisteme ulaşabilir.
Menenjit aşısı bakteriyel menenjitin bazı türlerine karşı koruma sağlayabilir. Menenjit aşısı ne zaman yapılacağı enfeksiyon tipine göre değişiklik gösterebilir.
Hakkında
Mezun Olduğu Fakülte ve Yılı:
Selçuk Üniversitesi, 1993
”
Alo Yeditepe