Tip 2 Diyabet Nedir?

Türkiye'de her 7 yetişkinden biri tip 2 diyabet hastası.Hastalık başlangıçta hiç belirti vermediği için pek çok kişi diyabeti olduğundan haberdar değil. Uzmanlar, erken teşhis için fazla kilosu olanlara, yüksek tansiyon hastalarına ve 45 yaşını geçenlere kan şekeri testi öneriyor. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri İç Hastalıkları ve Endokrinoloji Uzmanları Tip-2 Diyabet ve Tip-2 Diyabet tedavisi  hakkında merak edilen soruları yanıtladı. 

Tip-2 Diyabet Nedir?

Tip 2 diyabeti, pankreasın yeterli miktarda insülin salgılayamaması veya salgılanan insülinin yeterli derecede kullanılmaması nedeniyle kan şekerinin yükselmesi durumu olarak tanımlamak mümkün. Dünya genelinde de yaygın olarak görülen bir hastalıktır.

Tip-2 Diyabetin Nedenleri Nelerdir?

Genetik yatkınlık, obezite ve fiziksel hareketsizlik, Tip 2 diyabeti tetikleyen etkenler arasındadır. Bunun dışında gebelik diyabeti olan veya 4 kg’dan daha ağır bebek doğuran kadınlar, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği gibi hastalıklar da Tip-2 diyabet için risk faktörleri arasındadır. En yüksek risk faktörünün aile öyküsü yani genetik olduğunu söyleyebiliriz. Ancak her aile öyküsü bulunan kişinin de Tip-2 diyabet olacağına dair kesin bir ifade kullanmak yanlış olacaktır. Çevresel faktörler arasında en yüksek risk faktörü kilodur.

Tip 2 Diyabetin Belirtileri Nelerdir?

Hafif diyabetin hiç belirtisi yoktur. Orta ve üst şiddetli diyabette belirtiler belirgin olarak görülmeye başlar. Sık idrara çıkma, ağız kuruluğu, çok su içme, cilt yaralarının geç iyileşmesi en çok karşılaşılan belirtilerdir. Bu belirtiler hastanın kan şekeri 180 mg/dl’nin üstüne çıktığında ortaya çıkmaya başlar. Bu seviyenin altındayken çoğunlukla belirti vermez, sessiz seyreder. Hasta kan şekerini ölçtürmezse diyabeti olduğunun hiç farkına varmadan hayatına devam eder.

Tip-2 Diyabet  Hangi Yaş Gruplarında Daha Sık Görülür?

Tip 2 diyabet genellikle 45 yaşından sonra ortaya çıkar. Bu nedenle 45 yaşından sonra yılda bir kez kan şekerini ölçtürmek gerekir. Ancak 45 yaşın altında olsa da diyabet için risk faktörleri olan kişilerin de yine yılda en az bir kez kan şekerini ölçtürmeleri gerekebilir.

Tip-2 diyabet obeziteyle çok ilişkilidir. Çocuklarda obezite görülme sıklığı arttıkça paralel olarak tip-2 diyabet görülme sıklığı da artar. Özellikle son yıllarda çocuklarda da Tip 2 diyabetin görülme oranındaki artışın temel nedeni de budur.

Tip-2 Diyabet Görülme Sıklığı Nedir?

Tip-2 Diyabet Türkiye’de görülme sıklığı yetişkinler arasında ,7 olarak tespit edildi. Bir başka ifadeyle her 7 yetişkinden 1’i diyabet hastasıdır. Buna prediyabeti de eklersek yetişkin nüfusun %30’unun diyabet veya prediyabet olduğunu söyleyebiliriz. Diyabetli kişilerin %95’ini de Tip 2 diyabetliler oluşturuyor.

Tip 2 Diyabet Nasıl Tedavi Edilir?

Tip-2 diyabette hastaların kan şekeri düzeyine göre tedavi uygulanır. Hastanın kan şekeri çok yüksek ve belirtileri şiddetliyse insülin tedavisine başlanır. Hafif veya orta şiddetli diyabet hastalarındaysa ağızdan alınan ilaçlarla tedaviye başlarız. 3 ay veya 6 aylık periyodlarla takip ettiğimiz hastanın kan şekeri düşüş göstermezse o zaman insülin tedavisine başlarız. Amaç burada hangi tedaviyi vereceğimizden çok kan şekerini kontrol edebilmemizdir.

Tip-2 Diyabette Kişi Nasıl Beslenmelidir?

• lk kural düzenli beslenmedir. Diyabetli kişiler öğün atlamadan üç öğün beslenmelidir.

• İkinci kural basit karbonhidratlar olarak bilinen beyaz un ve şeker içeren tüm yiyecek ve içecekleri hayatlarından çıkarmalılar. Esmer un ve tahıllı ürünleri de sınırlı miktarda tüketmelidirler. Bir öğünde 2 dilimi geçmemek kaydıyla esmer undan yapılmış ekmek yiyebilirler. Ancak öğün içerisinde pirinç, makarna, patates vb. nişasta içeren karbonhidratlar varsa ekmek tüketilmemelidir. Bu anlamda karbonhidrat tüketiminde dengeyi iyi sağlamak gerekir.

• Genel olarak Akdeniz tipi beslenmenin tip-2 diyabet hastaları için faydalı olduğu söylenebilir. Bol miktarda sebze, yeşillikler, zeytinyağı ve orta düzeyde kırmızı etin olduğu, yer yer beyaz etin öğünlere eklenebileceği, bol tahıllı ürünler ve meyvelerin içinde yer aldığı bir beslenme tipi diyabet hastaları idealdir.

• İlk kural düzenli beslenmedir. Diyabetli kişiler öğün atlamadan üç öğün beslenmelidir.

• İkinci kural basit karbonhidratlar olarak bilinen beyaz un ve şeker içeren tüm yiyecek ve içecekleri hayatlarından çıkarmalılar. Esmer un ve tahıllı ürünleri de sınırlı miktarda tüketmelidirler. Bir öğünde 2 dilimi geçmemek kaydıyla esmer undan yapılmış ekmek yiyebilirler. Ancak öğün içerisinde pirinç, makarna, patates vb. nişasta içeren karbonhidratlar varsa ekmek tüketilmemelidir. Bu anlamda karbonhidrat tüketiminde dengeyi iyi sağlamak gerekir.

• Genel olarak Akdeniz tipi beslenmenin tip-2 diyabet hastaları için faydalı olduğu söylenebilir. Bol miktarda sebze, yeşillikler, zeytinyağı ve orta düzeyde kırmızı etin olduğu, yer yer beyaz etin öğünlere eklenebileceği, bol tahıllı ürünler ve meyvelerin içinde yer aldığı bir beslenme tipi diyabet hastaları idealdir.

Tip-2 Diyabet Hakkında Sık Sorulan Sorular