Dizde Oluşan Kıkırdak Hasarında Ağrının İlk Başladığı Dönem Kaçırılmamalı

Diz ekleminde yapısal ya da travma gibi farklı nedenlerle oluşabilecek eklem bozukluklarında erken dönemde uygulanabilen düzeltme ameliyatları (osteotomi) ile hastanın eklemini kurtarabileceklerini söyleyen Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı Prof. Dr. Hasan Bombacı, “Bu ameliyatlar sayesinde hastanın yakın gelecekte ihtiyacı olabilecek protez ameliyatını 10 yıldan daha fazla erteleyebilir, böylece hastaya zaman kazandırabiliriz” dedi.

Düzeltme ameliyatlarının özellikle kıkırdak hasarı olan genç hastalarda çok daha büyük önem taşıyan kurtarıcı ameliyatlar olduğunun altını çizen Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Bombacı, ancak hastaların ağrının ilk başladığı dönemi kaçırmaması gerektiğine dikkat çekti.

Protez ameliyatlarının hastalar için ameliyattan sonraki erken dönemde çok faydalı olmakla birlikte geri dönüşü olmayan ameliyatlar olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Hasan Bombacı,“Erken teşhis konulduğu takdirde bu ameliyatları öteleyebilecek cerrahi tedavinin mümkün olduğunu hastaların bilmesi çok önemli” dedi.

Hastaya Kendi Kemiği, Kendi Eklemi İle Hareket Etme Fırsatı!

Protez ameliyatlarının kalça ve dizde çok iyi sonuçlar veren tedavi yöntemi olmasına rağmen belli bir ömrü olduğunu hatırlatan Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı Prof. Dr. Hasan Bombacı, zamanında yapılan düzeltme ameliyatlarıyla hastaya kendi kemiği, kendi eklemi ile hareket etme fırsatı verildiğini anlattı. Prof. Dr. Bombacı sözlerine şöyle devam etti:

“Protez ileri derecede eklem bozukluklarında eklemi değiştirdiğimiz geri dönüşümsüz bir ameliyattır. Dolayısıyla genç hastalarda tercih ettiğimiz tedavi yöntemi değildir. Özellikle erken tespit edilen kıkırdak hasarlarında ya da diz kapağının bozulduğu, diziliminin iyi olmadığı durumlarda protezi geciktirmek için kemik düzeltici ameliyatlar yapıyoruz. Bunların esas amacı yükü dizin bozuk olan kısımdan geride kalan sağlam kısmına aktarmaktır” şeklinde konuştu.

“Düzeltme Ameliyatlarının Uygulanacağı Hastalarda İlk Şikâyet Ağrı”

Düzeltme ameliyatlarının uygulanabilirliği için erken teşhisin çok önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Hasan Bombacı, “Çünkü zaman geçtikçe dizde oluşan hasar büyür ve ameliyattan fayda görme oranı azalır” diye konuştu. Bu hastaların yaşadığı ilk şikâyetin ağrı olduğuna değinen Prof. Dr. Hasan Bombacı, sözlerine şöyle devam etti; “Ağrı genellikle ağır aktivitelerden, uzun yürüyüşlerden sonra ortaya çıkar. Kıkırdak hasarı veya eklem bozulmaları ilerledikçe hafif aktiviteler dahi ağrıya neden olur. Dolayısıyla hastanın bu ameliyata ihtiyacını doğuran ilk bulgu ağrıdır. Hastalığın erken dönemde tespit edilmesi ise en önemli noktadır.”

“Diz Kapağı Kemiğinde Oluşan Deformiteler Daha Sinsi İlerler”

Eklemlerdeki hasarların farklı sebeplerden ortaya çıkabileceğini söyleyen Prof. Dr. Bombacı, konuyla ilgili şöyle konuştu:

“Bu sebepler arasında hastanın çocukluktan gelen ya da diz kapağı kemiğinde ortaya çıkan deformiteleri gösterebiliriz. Diz kapağı kemiğinde oluşan deformiteler daha sinsi ilerler ve orta yaşlarda diz önü ağrısıyla kendisini gösterir. Bazen de dize gelen darbeler sonucunda çoğunlukla dizin iç kısmında olmak üzere hasarlar oluşur. Bunlar da bacakta biyomekanik bir dizilim bozukluğu olmasa bile o bölgede hasara yol açar.”

“Yapısal Nedenli Bozukluklarda Ağrıyı Beklememek Gerekir”

Özellikle yapısal nedenlerle dizilim bozukluğu olan durumlarda bu ameliyatları yapmak için ağrıyı beklememek gerektiğine işaret eden Prof. Dr. Bombacı, “Çünkü bu durumlarda deformite barizdir ve ileride böyle bir problem çıkacağı hemen hemen kesindir. O yüzden belli açıları geçen dizilim bozukluklarında gerekli müdahale erken dönemde yapılırsa ömür boyu sürecek iyilik hali oluşturma ihtimali yüksek olur.” diye konuştu.

“Hastanın Ameliyattan Sonra Eski Hayatına Dönme İhtimali Çok Yüksek”

Protezin kestirme bir yol olduğunun altını çizen Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji uzmanı Prof. Dr. Bombacı, “Hastaların erken dönemde şikâyetleri başladığında doktora başvurmaları ve bu ameliyat seçeneklerinin de farkında olmalarını öneririm. Eğer hastada kıkırdak hasarı gelişmemişse ömür boyu bile sürebilecek iyilik hali sağlanabilir ama geç gelen ve kıkırdak hasarı ilerlemiş hastalarda iyilik hali çok daha kısa olur ve belki de bu ameliyatların uygulanma şansı kalmayabilir. Bu ameliyatlardan sonra özellikle erken teşhis ve tedavi yapıldığında hastanın eski aktivitelerine dönme ihtimali çok yüksektir. Ama hasar yük”sek ve hasta geç gelmişse aynı başarıyı yakalamak zordur.” dedi.

Hastalar Neler Yapmalı?

Prof. Dr. Hasan Bombacı düzeltme ameliyatı olabilecek hastalar için aşağıdaki önerilerde bulundu: “Düzeltme ameliyatlarının yapıldığı başlıca 2 grup hasta vardır; birinci grubu değişik sebeplerle (hayatın erken döneminden itibaren mevcut olan ya da diz artrozu gibi sebeplerle sonradan ortaya çıkan) bacaklarda dizilim bozukluğu gelişmiş hastalar, ikinci grubu ise travma sonucu dizinde hasar meydana gelmiş kişiler oluşturur. Yapısal bozukluğu belirgin olanların belirgin şikayetleri olmasa bile ihmal etmeden doktora başvurmalarını öneririm. Çünkü bu dönemde yapılacak bir ameliyat hastada belki de hayat boyu sürecek bir iyilik hali oluşturabilir, eklemlerde bir çok hasarı önleyebilir. İkinci grupta ise; hastaların ağrısı gittikçe artıyor, aralardaki iyilik süreçleri gittikçe kısalıyorsa gecikmeden doktora başvurmaları uygun olur. Çünkü bu tür kemik düzeltici ameliyatlar, hastanın eklemini kurtarabilir, yapılacak protez ameliyatının uzun yıllar ertelenmesini sağlayabilir.”