Artrit Nedir? Türleri Nelerdir? Tedavisi Nasıldır?

Eklem ağrısı ve hareket kısıtlılığı, yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilen yaygın sağlık sorunları arasında yer alır. Erken tanı ve doğru tedavi ile bu şikayetlerin kontrol altına alınması mümkündür. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanları artrit ile ilgili merak edilenleri yanıtladı.

Artrit Nedir?

Artrit; eklemleri etkileyen, ağrı, şişlik, sertlik ve hareket kısıtlılığına neden olabilen hastalıkların genel adıdır. Artrit, birçok kişi için iş gücü kaybının ve ciddi sakatlıkların başlıca nedenidir. Bu hastalık grubu esas olarak yetişkinleri etkileyen bir hastalık olsa da, çocuklarda bu hastalıkla karşılaşabilir.

Artrit Türleri Nelerdir?

100'den fazla farklı artrit türü vardır. Bunlar arasında osteoartrit ve romatoid artrit en sık karşılaşılan türler arasında yer alır.

Osteoartrit Nedir?

Osteoartrit, en yaygın artrit türüdür. Yaşlandıkça birçok kişide görülür ancak genç yaşlarda da başlayabilir. Genellikle diz, kalça ve omurga gibi ağırlık taşıyan eklemlerde bilek, dirsek ve omuz eklemlerine göre daha ağrılıdır. İş veya spor sırasında yoğun olarak kullanıldıkları, kırık veya diğer yaralanmalar nedeniyle hasar gördükleri takdirde tüm eklemler daha fazla etkilenebilir.
Osteoartritte, kemik uçlarını kaplayan kıkırdak yavaş yavaş aşınır. Çoğu durumda, osteoartritik eklemlerde “spur” adı verilen kemik büyümeleri gelişebilir. Eklem iltihabı ağrı ve şişmeye neden olur. Eklemin sürekli kullanılması da ağrıya neden olur. Dinlenme veya aktivitenin değiştirilmesi ile biraz rahatlama sağlanabilir.

Romatoid Artrit Nedir?

Romatoid artrit, eklemler dahil vücudun birçok bölümünü etkileyebilen uzun süreli bir hastalıktır. Romatoid artritte, eklem zarları şişer, çevre dokuları istila eder ve eklem yüzeyini tahrip eden kimyasal maddeler üretir. Bu durum genellikle el ve ayak eklemlerinde görülür. Kalça, diz ve dirsek gibi daha büyük eklemler de etkilenebilir. Eklem kullanılmadığında bile genellikle şişlik, ağrı ve sertlik görülür. Romatoid artrit, çocuklar dahil her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak, bu hastalığa sahip kişilerin yüzde 70'inden fazlası 30 yaşın üzerindedir. Vücudun birçok eklemi aynı anda etkilenebilir.

Artrit Teşhisi Nasıl Konur?

Artrit tanısı genellikle semptomların değerlendirilmesi, fizik muayene ve eklemdeki hasarın boyutunu göstermek için önemli olan röntgen çekilmesini içerir. Kan testleri ve diğer laboratuvar testleri artritin türünü belirlemeye yardımcı olabilir.

Artrit Tedavisi Nasıldır?

Artrit tedavisi için amaç ağrıyı gidermek, hareketi artırmak ve gücü iyileştirmektir. Birkaç çeşit tedavi vardır:

İlaçlar

Doktor, artritin türü, ciddiyeti ve hastanın genel fiziksel sağlığını dikkate alarak bir ilaç seçer. Eklem içine doğrudan sıvı kortizon enjeksiyonları, ağrı ve şişliği geçici olarak hafifletmeye yardımcı olabilir. Ancak, aynı ekleme sık sık tekrarlanan enjeksiyonların eklemi zarar verebileceğini ve istenmeyen yan etkileri olabileceğini bilmek önemlidir.

Eklem Koruması

Bastonlar, koltuk değnekleri, yürüteçler veya ateller, artritli eklemler üzerindeki stresi ve gerginliği azaltmaya yardımcı olabilir. Ağrılı eklemler için daha az stresli günlük aktivite yöntemlerini öğrenmek de eklem korunmasına yardımcı olabilir. Bazı egzersizler ve fizik tedavi (ısı tedavisi gibi) eklem çevresindeki sertliği azaltmak ve zayıflamış kasları güçlendirmek için kullanılabilir.

Cerrahi

Genel olarak, ortopedi uzmanı, diğer cerrahi olmayan tedavi yöntemleri rahatlama sağlamadığında artrit için cerrahi müdahale yapar. Doktor ve hasta, artritin türü, ciddiyeti ve hastanın fiziksel durumunu dikkate alarak cerrahi müdahalenin türünü seçer. Cerrahi prosedürler şunları içerir:

• Hastalıklı veya hasarlı eklem zarının çıkarılması
• Eklemlerin yeniden hizalanması
• Total eklem artroplastisi
• Eklem hareketini önlemek ve eklem ağrısını hafifletmek için eklem kemik uçlarının füzyonu