Total Eklem Protezi Nedir? Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Total eklem protezi, kıkırdak tahribatına bağlı eklem ağrısını gidermek için başvurulan cerrahi tedavi yöntemlerinden biridir. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanları total eklem protezi ile ilgili merak edilenleri yanıtladı.

Total Eklem Protezi Nedir?

Artritli ya da tahrip olmuş eklem çıkarılır ve yerine “protez” olarak adlandırılan yapay bir eklem yerleştirilir. Bu işlem total eklem protezi olarak adlandırılır.
Amaç, kıkırdak tahribatına bağlı gelişen eklem ağrısını ortadan kaldırmaktır. Ağrı dayanılmaz olduğunda kişi eklemi kullanmaktan kaçınır, bu da eklem çevresindeki kasların zayıflamasına ve hareketin daha da zorlaşmasına yol açar.
Fiziki muayene, laboratuvar testleri ve röntgen, eklemdeki hasarın derecesini ortaya koyar. Diğer tedavi yöntemleri ağrı ve hareket kısıtlılığını gideremediğinde total eklem protezi uygulanır.

Total Eklem Protezi Ameliyatı Öncesi Hazırlık Süreci Nasıldır?

Cerrahi öncesi ortopedi uzmanı aşağıdaki önerilerde bulunabilir:

• Ameliyat sırasında gerekebileceği için önceden kendi kanınızı bağışlamanız istenebilir.
• Hangi ilaçları bırakıp hangilerine devam edeceğinizi doktorunuz belirler.
• İyileşmeyi hızlandıracak egzersizler yapabilirsiniz.
• Hastane çıkışı, evde bakım ve rehabilitasyon ihtiyaçları doktorla birlikte planlanmalıdır.

Total Eklem Protezi Ameliyatı Nasıl Gerçekleştirilir?

Anestezi verildikten sonra ortopedi uzmanı, eklemin tahrip olmuş kısımlarını çıkararak yerine yapay parçaları yerleştirir. Örneğin;

• Dizde: Kemik ve kıkırdağın tahrip olmuş uçları, dizin hareket ve işlevini geri kazandıran metal ve polietilen yüzeylerle değiştirilir.
• Kalçada: Tahrip olmuş femur başının yerine metal bir topuz ve femura yerleştirilen metal bir sap yerleştirilir. Bozulmuş eklem yuvası ise dış yüzeyi metal kaplı, dayanıklı polietilenden yapılan yeni bir yuva ile değiştirilir.

Kalça ve diz protezleri en sık uygulanan işlemler olsa da el bileği, ayak bileği, omuz, dirsek, ayak ve parmak eklemlerine de protez uygulanabilir.
Protezler, doğal eklem hareketini taklit edecek şekilde tasarlanmıştır. Genellikle çelik, kobalt-krom alaşımları, titanyum gibi metaller ve aşınmaya dayanıklı polietilen kullanılır. Protez, ekleme özel kemik çimentosu ile sabitlenebilir. Bazı protezlerde ise kemik ve protezin doğrudan kaynaşmasını sağlayan çimentosuz yöntem uygulanır.

Total Eklem Protezi Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?

Çoğu hastada ortopedi uzmanı, ameliyattan kısa süre sonra yeni eklemin kullanılmasını teşvik eder. Total kalça veya diz protezi sonrası genellikle ilk gün ayağa kalkıp yürümeye başlanır. Başlangıçta yürüteç, koltuk değneği veya baston kullanılabilir. Hareketsizlik nedeniyle zayıflayan kaslar ve dokuların iyileşmesi sırasında geçici ağrılar görülebilir; bu durum birkaç hafta veya ay içinde geçer. Egzersiz iyileşmenin önemli bir parçasıdır. Cerrah, kişiye özel bir egzersiz programı planlar.
Ameliyat sonrası yüzme, yürüyüş, dans gibi aktiviteler yapılabilir; fakat koşma, tenis gibi yüksek tempolu sporlardan kaçınılmalıdır.

Total Eklem Protezi Komplikasyonları Nelerdir?

Cerrahi işlemi etkileyebilecek bir hastalığınız varsa mutlaka ortopedi uzmanına bildiriniz. Eklem protezi ameliyatı 10 kişiden 9’unda başarılı sonuç verir. Komplikasyonlar gelişirse çoğu zaman başarıyla tedavi edilir. Olası komplikasyonlar aşağıdaki gibidir:

• Enfeksiyon
• Kan Pıhtıları
• Gevşeme
• Çıkık
• Aşınma
• Protez Kırığı
• Sinir Yaralanması

Total Eklem Protezi Kalıcı mıdır?

İleri yaştaki hastalar protezlerini 10 yıldan daha uzun süre kullanabilir ve bu sayede ağrısız bir yaşam sürdürebilir. Daha genç hastalarda zaman içinde ikinci bir ameliyat gerekebilir. Cerrahi teknikler ve materyaller sürekli geliştirilmektedir. Bu sayede gelecekte eklem protezi uygulamalarının daha fazla hareket özgürlüğü ve daha sağlıklı bir yaşam sunması beklenmektedir.