Yumuşak Doku Yaralanmaları Nelerdir?

Kas, tendon, bağ ve diğer yumuşak dokularda meydana gelen yaralanmalar günlük yaşamı ve hareket kabiliyetini olumsuz etkileyebilir. Yumuşak doku yaralanmaları ile ilgili merak edilenleri Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Ortopedi ve Travmatoloji uzmanları yanıtladı.

Yumuşak Doku Yaralanmaları Nelerdir?

Spor ya da egzersiz yaparken bedeninizdeki yumuşak dokular yaralanabilir. Basit, gündelik hareketler bile bağlara, tendonlara ya da kaslara zarar verebilir. Oluşabilecek bazı yumuşak doku yaralanmaları şunlardır:

• Burkulma
• İncinme
• Ezilme
• Tendinit
• Bursit
• Stres (aşırı yüklenme) yaralanmaları

Bu yaralanmalar düşme, ani burkulma ya da darbe gibi durumlar sonucunda oluşabilir. Ayrıca spor aktivitelerinde aşırı kullanıma bağlı olarak tekrarlayabilir. Bu durumda bedende stres birikerek tahribata ve ağrıya yol açar.

Burkulma Nedir?

Burkulma, eklemi destekleyen bağ dokularının ani bir zorlanma sonucu gerilmesi veya yırtılmasıyla meydana gelen yaralanmalardır. Bedeninizdeki eklemleri ve kemikleri birbirine bağlayan güçlü bağ dokuları, eklemleri bir arada tutar. Burkulma sonucunda bu bağlar gerilir veya yırtılabilir.
Bedeninizde burkulmaya en sık maruz kalan bölgeler el, ayak bilekleri ve dizlerdir. Ayağın aniden içe dönmesiyle ayak bileği burkulması oluşur; bu durumda dış yan bağlar aşırı gerilir. Diz burkulması ani bir dönüş hareketiyle ortaya çıkabilir. El bileği burkulmaları ise genellikle uzanmış kolun üzerine düşme sonucunda meydana gelir.
Hafif burkulmalar çoğunlukla dinlenme, buz, kompres, yüksekte tutma ve egzersizle iyileşir. Orta derecede burkulmalar breys kullanımını gerektirebilir. İleri derecedeki burkulmalarda ise bağ yırtıklarını onarmak için cerrahi müdahale gerekebilir.

İncinme Nedir?

Kemikler kaslar ve tendonlarla birbirine bağlanarak bir bütün oluşturur. Tendonlar kasları kemiklere bağlar. İncinme, genellikle ayak veya bacaktaki kas ya da tendonun yaralanması sonucu oluşur. İncinme; kas ya da tendonda basit bir gerilmeden, kas-tendon birleşiminde kısmi ya da tam yırtılmaya kadar farklı şiddetlerde olabilir.
İncinmeler genellikle burkulmalarla aynı yöntemlerle tedavi edilir: dinlenme, buz, kompres ve yüksekte tutma. Bunları takiben ağrıyı azaltmaya ve hareketi geri kazanmaya yönelik egzersizler uygulanabilir. Ciddi kas veya tendon yırtıkları cerrahi müdahale gerektirebilir.

Ezik Nedir?

Ezikler, kas, tendon veya bağ dokusuna alınan darbe sonucunda oluşan yaralanmalardır. Ezilme, yaralanan bölge çevresinde kan toplanmasına neden olur ve ciltte renk değişikliği oluşturur. Çoğu çürük hafif yaralanmalardır ve dinlenme, buz uygulaması ve bölgenin yukarı kaldırılması ile kısa sürede iyileşir. Belirtiler devam ederse yumuşak dokuda kalıcı tahribatı önlemek amacıyla tedaviye başvurulmalıdır.

Tendinit Nedir?

Yangı (iltihap), bedenin bir yaralanmanın iyileştiğini gösteren doğal bir tepkisidir. Şişlik, ısı artışı, kızarıklık ve ağrı ile kendini gösterir. Tendon veya tendon kılıfındaki iltihaplanma tendinit olarak adlandırılır ve genellikle tek bir yaralanmadan değil, tekrarlayan yüklenmelerden kaynaklanır.
Profesyonel voleybolcular, yüzücüler ve tenisçilerde omuz ve kol bölgelerinde; futbolcularda, basketbolcularda, koşucularda ve dansçılarda ise bacak ve ayaklarda sık görülür. Tendinit, yüklenmeyi azaltmaya yönelik dinlenme, antienflamatuar ilaçlar, steroid enjeksiyonları, bandajlama, kas dengesizliklerini giderici ve esnekliği artırıcı egzersizlerle tedavi edilir. Süregelen iltihap, tendonda cerrahi müdahale gerektirebilecek bir tahribata yol açabilir.

Bursit Nedir?

Bursa, içi sıvıyla dolu bir keseciktir ve kemik ile tendon veya kas arasında bulunarak hareketi kolaylaştırır. Tekrarlayan gerilim ve aşırı kullanım sonucunda omuz, dirsek, kalça, diz veya ayak bileğindeki bursa şişebilir. Bu durum bursit olarak adlandırılır. Çoğu kişi tendinite bağlı olarak bursit yaşayabilir. Bursit genellikle dinlenme ve antienflamatuar ilaçlarla tedavi edilir. Bazı ortopedistler, iltihabı azaltmak için bursaya ilaç enjeksiyonu uygulayabilir.

Stres Kırıkları Nedir?

Aşırı kullanım ve yüklenme sonucu kemikte oluşan gerilim, küçük kırıklara neden olabilir. Bu yaralanmaya stres kırığı denir. İlk belirtiler kırık bölgesinde ağrı ve şişliktir. Stres kırıkları en sık bacak alt bölümü ve ayağın kemiklerinde görülür. İlk röntgenlerde görülmeyebilir; bu durumda tanı için kemik sintigrafisi gerekebilir.
Stres kırıkları dinlenme, ağrıya neden olan hareketlerden kaçınma, alçılama ve nadiren cerrahi müdahaleyle tedavi edilir.

Yumuşak Doku Zedelenmesi Nasıl Geçer?

Eğer bir sporcuysanız veya spor yapmaktan keyif alıyorsanız, vücudunuzun verdiği sinyallere dikkat etmelisiniz. Yorgunluk veya ağrı gibi belirtiler, bedeninize fazla yüklendiğinizin işareti olabilir. Egzersiz veya spor yapmadan önce mutlaka esneme hareketleri yapmalı ve kendinizi bitkin düşürecek kadar zorlamamalısınız.
Stres yaralanmaları; kas dengesizliği, esneklik eksikliği veya önceki yaralanmalara bağlı yumuşak doku zayıflığından da kaynaklanabilir. Kas, bağ ve tendon yaralanmalarının tamamen iyileşebilmesi için bakımın yanı sıra zaman da gereklidir. Yumuşak doku zedelenmelerinde iyileşme süreci, yaralanmanın şiddetine göre değişebilir. Bu süreçte yumuşak doku ve kemik yaralanmalarının tedavisi için bir ortopedi uzmanına danışmak büyük önem taşır. Uzman, sorununuzu tedavi etmenin yanı sıra kas ve kemik fonksiyonlarınızı geri kazanmaya yönelik size uygun bir egzersiz veya rehabilitasyon programı oluşturacaktır.